नेतृत्वाची उंची पदाने नव्हे, तर विचारांनी आणि कार्यशैलीने मोजली जाते…
काही अनुभव असे असतात, जे एखाद्या व्यक्तीच्या कार्यशैलीची आणि नेतृत्वाची खरी ओळख करून देतात. सात-आठ दिवसांपूर्वी *आमदार अमोलभाऊ जावळे* यांच्यासोबत झालेल्या SIR अभियानाच्या नियोजन बैठकीत असाच एक अनुभव मला आला.
ही मोठी सभा नव्हती. शेकडो कार्यकर्ते किंवा अधिकारीही उपस्थित नव्हते. प्रत्यक्ष SIR अभियानावर काम करणारे आम्ही मोजकेच दोन-तीन जण त्या बैठकीत उपस्थित होतो. अशा वेळी एखादा लोकप्रतिनिधी काही सूचना देऊन बैठक संपवू शकला असता. मात्र अमोलभाऊंनी तसं केलं नाही.
तब्बल दोन ते तीन तास आम्ही SIR अभियानाच्या प्रत्येक मुद्द्यावर सविस्तर चर्चा केली. प्रत्येक टप्प्याचं नियोजन, कामाची अंमलबजावणी, जबाबदाऱ्यांचं वाटप, येऊ शकणाऱ्या अडचणी आणि त्यावरील उपाययोजना यावर अत्यंत बारकाईने विचार झाला. प्रत्येक गोष्ट स्पष्ट होईपर्यंत त्यांनी चर्चा केली. त्यांच्या बोलण्यात घाई नव्हती; प्रत्येक मुद्दा समोरच्याला समजला आहे याची खात्री करण्याची प्रामाणिक तळमळ होती.
विशेष म्हणजे, त्यांनी आमदार म्हणून केवळ सूचना दिल्या नाहीत. ते स्वतः फळ्यासमोर उभे राहिले, प्रत्येक मुद्दा लिहिला, प्रत्येक प्रक्रियेचं विश्लेषण केलं आणि प्रत्येक बाब समजावून सांगितली. कोणताही मुद्दा राहू नये, कोणतीही शंका मनात उरू नये आणि काम करताना संभ्रम निर्माण होऊ नये, यासाठी त्यांनी स्वतः वेळ दिला.
आजच्या काळात मोठं पद मिळाल्यानंतर अनेकदा लोक आणि पद यांच्यात अंतर निर्माण होताना दिसतं. पण अमोलभाऊंच्या वागणुकीत त्याचा लवलेशही जाणवला नाही. बैठकीत ते आमदार म्हणून नव्हे, तर एका मार्गदर्शकाच्या भूमिकेत होते. प्रत्येक प्रश्न शांतपणे ऐकून घेणं, प्रत्येक सूचनेकडे गांभीर्याने पाहणं आणि स्वतः सहभागी होऊन मार्गदर्शन करणं, ही त्यांची कार्यपद्धती मनाला भावली.
या बैठकीत मला सर्वाधिक जाणवलेली गोष्ट म्हणजे त्यांचा अभ्यास आणि नियोजन. कोणत्याही विषयाचा सखोल अभ्यास केल्याशिवाय इतक्या आत्मविश्वासाने आणि इतक्या तपशीलवार पद्धतीने मार्गदर्शन करता येत नाही. प्रत्येक छोट्या-छोट्या बाबीकडे त्यांचं असलेलं लक्ष पाहून हे स्पष्टपणे जाणवलं की, कोणतंही काम यशस्वी होण्यासाठी अभ्यास, तयारी आणि नियोजन याला पर्याय नसतो.
या दोन-तीन तासांच्या बैठकीत आम्ही केवळ SIR अभियानाचं नियोजन केलं नाही, तर कामाकडे पाहण्याची एक वेगळी दृष्टीही मिळाली. मोठं पद असूनही स्वतः पुढाकार घेणं, प्रत्येक तपशील समजून घेणं आणि सहकाऱ्यांना वेळ देणं—हीच नेतृत्वाची खरी ताकद असते, याचा प्रत्यक्ष अनुभव आला.
अशा अभ्यासू, संयमी आणि प्रत्येक कामात स्वतः लक्ष घालणाऱ्या व्यक्तीसोबत काम करण्याची संधी मिळणं, ही माझ्यासाठी नक्कीच प्रेरणादायी बाब आहे. अशा अनुभवातून माणूस केवळ कामच शिकत नाही, तर काम करण्याची पद्धतही शिकतो.
पद माणसाला मोठं बनवत नाही; तर साधेपणा, अभ्यास, नियोजन आणि प्रत्येक कामात स्वतः सहभागी होण्याची वृत्ती माणसाला मोठं बनवते. हा अनुभव मी प्रत्यक्ष घेतला, म्हणूनच तो मनापासून शब्दबद्ध करण्याचा हा छोटासा प्रयत्न.
– संदीप वसंतराव पाटील
